Avrupa’da gayrimenkul yatırımı söz konusu olduğunda Yunanistan, sunduğu fırsatlar ve Golden Visa programıyla Türk yatırımcıların radarında. RE/MAX Premium ve Hellas Invest kurucuları Yiannis ve Elçin Trakadas ile Atina gayrimenkul piyasasını, değişen yatırım koşullarını ve doğru yatırımın dinamiklerini konuştuk.
Avrupa gayrimenkul piyasasında son yıllarda öne çıkan destinasyonlardan biri olan Yunanistan, yalnızca Golden Visa programıyla sunduğu oturum izni avantajıyla değil, değişen şehir dokusu, gelişen yatırım bölgeleri ve uzun vadeli potansiyeliyle de dikkat çekiyor. Özellikle Türk yatırımcıların yakından takip ettiği Atina, tarihî merkezinden Atina Rivierası’na uzanan farklı lokasyonlarıyla çeşitli yatırım fırsatları sunarken, doğru mülkü seçmek her zamankinden daha kapsamlı bir piyasa okumasını gerektiriyor. Uluslararası gayrimenkul geliştirme ve yatırım alanındaki 20 yılı aşkın deneyimlerini Yunanistan pazarına taşıyan RE/MAX Premium Atina Ofisi ve Hellas Invest kurucuları Yiannis ve Elçin Trakadas ile Golden Visa’nın değişen koşullarından Atina’nın yatırım haritasına, kira getirisi beklentilerinden önümüzdeki yılların piyasa dinamiklerine uzanan bir söyleşi gerçekleştirdik.

Boringman: Öncelikle sizi tanıyalım. Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?
Yiannis Trakadas: 20 yılı aşkın süredir uluslararası gayrimenkul geliştirme ve yatırım sektöründe faaliyet gösteriyorum. Kariyerim boyunca Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da çeşitli mega gayrimenkul projelerinde görev aldım. 18 yılı aşkın bir süre İstanbul’da yaşadım ve çalıştım. Bu dönemde Multi Corporation ve Turkmall gibi uluslararası gayrimenkul geliştirme şirketlerinde üst düzey yöneticiydim. Uzmanlık alanlarım arasında gayrimenkul geliştirme, yatırım, inşaat ve varlık yönetimi bulunuyor. 2020 yılından beri ise Atina’da RE/MAX Premium ve Hellas Invest şirketlerini kurarak uluslararası deneyimimi Yunanistan gayrimenkul piyasasında ortaya çıkan fırsatlarla bir araya getiriyoruz.
Elçin Trakadas: Yiannis gibi ben de uzun yıllar Türkiye’de ve Avrupa’da gayrimenkul, kurumsal yönetim alanlarında uluslararası üst düzey yöneticilik görevlerinde bulundum. Multi Blackstone ve Jones Lang Lasalle gibi önemli uluslararası kuruluşlarda ve Zorlu Holding bünyesinde üst düzey yöneticilik yaparak grubun gayrimenkul ve enerji portföylerinin yönetiminde görev aldım. Yaklaşık altı yıldır Yunanistan’da RE/MAX Premium ofisimizde 20 kişilik ekibimizle Golden Visa ve Yunanistan gayrimenkul yatırımları üzerine hizmet veriyoruz. Hellas Invest şirketimiz aracılığıyla da Yunanistan’da büyük ölçekli gayrimenkul geliştirme projeleri, stratejik yatırım fırsatları ve perakende sektöründe büyüme hedefleyen yatırımcılara ve şirketlere destek veriyoruz. Proje konsept ve geliştirme planlamasından uygulama aşamasına kadar müşterilerimize rehberlik ediyoruz. Sahip olduğumuz ortak deneyim sayesinde gayrimenkul sektörüne yalnızca alım satım açısından değil, daha geniş bir uluslararası yatırım perspektifiyle yaklaşıyoruz.

B.: Yatırımcılar ilk görüşmelerinde en çok hangi soruları soruyor? Öncelikleri getiri mi, oturum izni mi, yoksa yaşam tarzı mı?
Y.T.: Genel olarak yatırımcılarımızı üç ana grupta değerlendiriyoruz. İlk ve en büyük grubu, Yunanistan Golden Visa programı aracılığıyla Avrupa’da oturum izni elde etmek isteyen yatırımcılar oluşturuyor. İkinci grup, özellikle kira geliri ve uzun vadeli de… ğer artışı gibi finansal getirilere odaklanıyor. Üçüncü grup ise yatırımı yaşam tarzıyla birleştiriyor. Yılın belirli dönemlerini Yunanistan’da geçirme imkânı bu yatırımcılar için ön plana çıkıyor.
B.: Türk yatırımcıların Yunanistan gayrimenkul piyasası hakkında en sık sahip olduğu yanlış düşünceler nelerdir?
E.T.: En sık karşılaştığımız yanlış düşüncelerden biri, Yunanistan’daki her gayrimenkulün, diğer Avrupa ülkelerine kıyasla fiyatı cazip göründüğü için iyi bir yatırım olduğunun düşünülmesi. Oysa bir gayrimenkulün konumu, binanın fiziksel durumu, hukuki statüsü, kiralama potansiyeli ve gelecekteki satış kabiliyeti son derece önemli. “Golden Visa” sahibi olabilmek için, Yunanistan’da yaşama veya bulunma zorunluluğu da maalesef yanlış biliniyor. Bir diğer yanlış düşünce ise her gayrimenkulün Golden Visa programına uygun olduğunun varsayılması. Programın belirli yasal koşulları bulunuyor ve her mülkün uygunluğu dikkatle incelenmeli. Başarılı bir gayrimenkul yatırımının her zaman kapsamlı bir hukuki ve teknik inceleme ile gerçekçi bir finansal değerlendirmeyle başladığını özellikle vurguluyoruz.

B.: Yunanistan’da gayrimenkul yatırımının en önemli motivasyonlarından biri Golden Visa programı. Bu program tam olarak nedir?
Y.T.: 2013 yılında hayata geçirilen Yunanistan Golden Visa programı, Avrupa’nın en köklü yatırım yoluyla oturum izni programlarından biri hâline geldi. Yunanistan bugün Avrupa’da gayrimenkul yatırımı yoluyla oturum izni sunan en cazip ve erişilebilir ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Portekiz’in Golden Visa programından gayrimenkul yatırımı seçeneğini çıkarması ve İspanya’nın programını tamamen sonlandırmasının ardından Yunanistan, 250.000 avrodan başlayan uygun yatırımlarla gayrimenkul satın alarak oturum izni elde etme imkânı sunmaya devam ediyor. Ancak diğer Avrupa ülkelerinde gördüğümüz gibi bu tür programlar zaman içerisinde önemli değişikliklere uğrayabiliyor, hatta tamamen sona erebiliyor. Yunanistan Golden Visa programının da her yıl giderek daraltılarak sonlandırılması planlanıyor. Bu nedenle mevcut koşullar altında değerlendirmeye değer bir fırsat olduğunu düşünüyoruz. Program, gerekli şartları karşılayan Avrupa Birliği dışındaki yatırımcılara, gayrimenkul dâhil uygun yatırımlar aracılığıyla beş yıl süreli ve her beş yılda yenilenebilir Yunanistan oturum izni sağlıyor. Bu oturum izni ile tüm Schengen ülkelerinde serbest dolaşım sağlanıyor. En önemli avantajlarından biri, yatırımcıların oturum izinlerini koruyabilmek için Yunanistan’da sürekli yaşamak zorunda olmamaları. Belirli şartları sağlayan aile üyeleri de programdan yararlanabiliyor. Ayrıca oturum izni sahipleri, geçerli kurallar çerçevesinde Schengen Bölgesi içerisinde seyahat edebiliyor. En cazip olan yatırım seçeneği, ticari kullanımdan dönüştürülmüş projelerle mümkün olan minimum 250.000 € değerindeki gayrimenkul alımı ile Golden Visa temini. Bizim genel yaklaşımımız, müşterilerimize öncelikle tüm yasal şartları karşılayan ve yatırım hedeflerine uygun 250.000 € kategorisindeki bir gayrimenkulü değerlendirmelerini önermek.
B.: Golden Visa’ya uygun olan her gayrimenkul aynı zamanda iyi bir uzun vadeli yatırım mıdır?
E.T.: Çok yerinde bir soru. Bu konu, müşterilerimize özellikle anlattığımız en önemli konulardan biri. Bir gayrimenkulün Golden Visa’ya uygun olması hukuki bir özelliktir. İyi bir yatırım olup olmadığı ise ekonomik ve ticari kriterlere bağlıdır. Bir mülk oturum izni için uygun olabilir ancak kira talebinin sınırlı olduğu, yeniden satış potansiyelinin düşük kaldığı veya bakım giderlerinin yüksek olduğu bir bölgede bulunabilir. Her yatırımı konumu, inşaat kalitesi, kira potansiyeli, beklenen giderleri, piyasadaki likiditesi ve uzun vadeli değer artışı açısından değerlendiriyoruz. Yaklaşımımız çok net, “Golden Visa” doğru bir gayrimenkul yatırımının sağladığı ek bir avantaj olmalı; satın alma kararının tek nedeni olmamalı.
B.: Golden Visa programındaki son değişiklikler Türk yatırımcıların tercihlerini nasıl etkiledi?
E.T.: Yatırım alt limitlerinin yükseltilmesi, yatırımcıların tercihlerini önemli ölçüde değiştirdi. Geçmişte daha düşük yatırım tutarları, alıcıların çok daha geniş bir konut yelpazesini değerlendirmesine olanak tanıyordu. Bugün Attika ve diğer yüksek talep gören bölgelerde uygulanan 800.000 € alt limiti, bazı yatırımcıları daha büyük ve üst segment konutlara yönlendirdi. Buna karşılık 250.000 € tutarındaki özel yatırım kategorisi, özellikle daha ulaşılabilir bir bütçeyle programa katılmak isteyen Türk yatırımcıların yoğun ilgisini çekiyor.
B.: Atina gayrimenkul piyasasını bugün hangi bölgeler şekillendiriyor?
Y.T.: Atina’yı tek bir gayrimenkul piyasası olarak değerlendirmek doğru değil. Şehrin farklı bölgeleri birbirinden oldukça farklı yatırım özelliklerine sahip. Tarihî şehir merkezi; şehir yaşamı, turizm, kültürel olanaklar ve kiralama potansiyeliyle ilgilenen yatırımcıların dikkatini çekiyor. Glyfada, Voula, Ellinikon ve çevresindeki sahil bölgelerini kapsayan “Atina Rivierası” ve güney banliyöleri ise özellikle üst segment konutlar ve yaşam tarzına yönelik yatırımlar açısından cazibesini koruyor. Ancak bu bölgelerde 250.000 € yatırım limiti kapsamında Golden Visa’ya uygun doğru gayrimenkul bulmak son derece zor artık. Bulunabilen seçenekler de genellikle oldukça küçük metrekareli daireler oluyor. Biz, sınırlı yaşam alanları ve uzun vadeli yatırım açısından taşıyabilecekleri dezavantajlar nedeniyle bu tür gayrimenkulleri genel olarak önermiyoruz. En doğru yatırım kararlarının genel piyasa eğilimlerini takip etmekten ziyade her bölgenin kendine özgü dinamiklerini iyi anlamaktan geçtiğine inanıyoruz.
B.: Yunanistan’da kısa dönem ve uzun dönem kiralama arasında ter cih yaparken nelere dikkat edilmeli?
E.T.: Yunanistan Golden Visa mevzuatı kapsamında, programa esas teşkil eden gayrimenkullerin kısa dönemli kiraya verilmesi kesinlikle yasak. Bu yasağın ihlali, yüksek para cezalarına ve yatırımcının oturum izninin iptaline kadar varabilecek ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle Golden Visa müşterilerimize genellikle Atina veya Selanik gibi büyük şehirlerde yatırım yapmalarını öneriyoruz. Bu şehirlerde kaliteli konutlara yönelik uzun dönemli kiralama talebi oldukça güçlü. Yıl boyunca devam eden kiracı talebinin bulunduğu bölgelerde yatırım yapmanın daha istikrarlı kira geliri sağladığına, turizm sezonuna bağımlılığı azalttığına ve gayrimenkulün uzun vadeli yatırım değerini desteklediğine inanıyoruz.
B.: Önümüzdeki üç ila beş yıl içinde Atina gayrimenkul piyasasını hangi gelişmeler şekillendirecek?
Y.T.: Önümüzdeki dönemde, başta Ellinikon projesi olmak üzere büyük altyapı yatırımları ve kentsel dönüşüm projeleri şehrin bazı bölgelerini yeniden şekillendirmeye devam edecek. Uluslararası yatırımcı ilgisi, turizm, konut talebi ve kaliteli konut arzı da piyasanın önemli belirleyicileri arasında yer alacak. Yakından takip ettiğimiz düzenlemelerden biri de Yunanistan hükümetinin, Avrupa Birliği dışından belirli yatırımcılar için gayrimenkul devir vergisini mevcut %3 seviyesinden %15’e yükseltme önerisi. Düzenlemenin Temmuz 2027’de yürürlüğe girmesi gündemde. Nihai yasal çerçeve ve uygulama tarihi henüz kesinleşmemiş olsa da böyle bir değişiklik, kapsamına giren uluslararası alıcıların gayrimenkul edinme maliyetlerini önemli ölçüde artırabilir. Bu nedenle özellikle yakın gelecekte Yunanistan’da gayrimenkul satın almayı düşünen yatırımcıların dikkatle takip etmesi gereken bir gelişme.
Uzun vadeli bakış açımız, Yunanistan’ın önemli yatırım fırsatları sunmaya devam ettiği yönünde. Ancak başarılı bir yatırım için yerel piyasa bilgisi, uluslararası deneyim ve profesyonel danışmanlık büyük önem taşıyor. RE/MAX Premium olarak müşterilerimize sunmayı hedeflediğimiz değer de tam olarak bu.

